Tờ Rzeczpospolita của Ba Lan đưa tin ngày 25 tháng 10 năm 2026 rằng Ba Lan đã nhận được sự chấp thuận không chính thức để tham gia Chương trình Máy bay Chiến đấu Toàn cầu (GCAP) với tư cách quan sát viên, theo ông Maciej Miłosz. GCAP là dự án tiêm kích thế hệ thứ sáu do Nhật Bản, Vương quốc Anh và Ý cùng phát triển, và mẫu thử nghiệm dự kiến sẽ bay vào năm sau.

GCAP là gì?

GCAP là chương trình máy bay chiến đấu thế hệ tiếp theo. Bài báo cho biết máy bay dự kiến sẽ lớn hơn Eurofighter, loại đang được nhiều lực lượng không quân châu Âu sử dụng.

Vì sao gây tranh cãi?

Ba Lan vẫn đang trong quá trình nhận các chiếc F-35A. Bộ Quốc phòng nước này có kế hoạch mua thêm 32 chiếc cùng loại, nên các nhà phê bình đặt câu hỏi vì sao Ba Lan cần máy bay thế hệ thứ sáu sớm như vậy. Rzeczpospolita đã nêu thẳng câu hỏi này trong bài báo.

Đội bay hiện tại của Ba Lan gồm những gì?

| Máy bay | Thế hệ | Tình trạng | |---|---|---| | F-35A | Thứ năm | Đang bàn giao | | FA-50 | Tiêm kích hạng nhẹ | 12 chiếc đã giao (GF), 36 chiếc dự kiến (PL) | | F-16 | Thứ tư | 47 chiếc, có kế hoạch nâng cấp giữa vòng đời |

Ba Lan đã mất một chiếc F-16 trong một tai nạn trước triển lãm hàng không Radom vào tháng 8 năm 2025.

Còn chi phí thì sao?

Theo báo cáo, Ba Lan mua F-35 theo hiệp ước năm 2023 gần như không có thỏa thuận bù đắp công nghiệp, với giá hơn 6 tỷ đô la Mỹ một chút.

Dành cho độc giả quốc tế

F-35 Lightning II là tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm do Mỹ dẫn đầu, được một số nước NATO sử dụng. GCAP là nỗ lực cạnh tranh của châu Âu và châu Á nhằm chế tạo máy bay kế nhiệm. Việc làm quan sát viên không buộc Ba Lan phải mua loại máy bay mới.